مال ديگر ، نااميدى از مال مردم . و در فوات الوفيات گويد : محمود بن حسن ورّاق ، اشعار او در زهد و موعظه است . و چندى از آن نقل كرده و گويد : در حدود سال 230 در زمان معتصم درگذشت . و شرح‌حال او را جاى ديگر نيافتم . و شاعر ديگر به نام محمود ورّاق نام برده‌اند كه فاسق و بىآبرو بود و در جلد 13 آغانى در ضمن ترجمهء ابى الشبل ذكر او آمده و همه‌گونه فسق به او نسبت داده است . « 1 » الَّذِينَ يَأْكُلُونَ الرِّبا . « 2 » مؤلف : و ربا نباشد ميان پدر و فرزند و از ميان بنده و پرستار و خداوند و نه از ميان زن و شوى و نه از ميان مسلمان و اهل حرب ؛ براى آن‌كه مال ايشان غنيمت باشد مسلمانان را . و از ميان مسلمانان و اهل ذمه ربا باشد ؛ براى آن‌كه مال ايشان غنيمت نيست و ربا نباشد ، الّا در مكيلات و موزونات به نزديك ما و نزديك ابو حنيفه و اصحابش و اهل عراق . علّامه شعرانى : ربا به معنى افزونى و زيادتى است و چون به اجماع مسلمانان جايز است چيزى را بفروشند به بهاى بيشتر يا كمتر از قيمت‌المثل آن ، پس هر زيادتى حرام نيست مطلقا ، و در آن‌كه حرام است ، خلاف كردند ، چنان‌كه مؤلف نقل فرمود : و بايد دانست دو چيز را وقتى توان به يكديگر قياس كرد و گفت اين بيش از آن است كه فى الجمله مشترك باشند ، اگر يك جنس باشند و به يك قيمت ، واضح است ، چنان‌كه گويند ، پنج من گندم بيش از چهار من است از آن ، امّا با اختلاف جنس ، مانند گندم و خرما يا با اتّحاد جنس و اختلاف قيمت ، مانند صنفى برنج با صنف ديگر ، واضح نيست . « 3 » مؤلف : آنچه معدود باشد ، رباء در او نبود ، بيع او متفاضل روا بود و لكن [ به ] شرط

--> ( 1 ) . همان ، ص 391 . ( 2 ) . بقره ( 2 ) آيهء 275 . ( 3 ) . روح الجنان ، ج 2 ، ص 395 .